Χρήση καμερών σε πολυκατοικία

Κάμερες σε διαμερίσματα πολυκατοικίας

Επεξεργασία προσωπικών δεδομένων-συστήματα βιντεοπιτήρησης

Γ.Νούσκαλης, Επικ. Καθητηγής της Νομικής Σχολής ΑΠΘ-Δικηγόρος

Εγκατάσταση και λειτουργία κλειστού κυκλώματος βιντεοπιτήρησης διαμέρισμα πολυκατοικίας- Τα κρίσιμα ζητήματα από τη πρόσφατη  νομολογία της Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας Δεδομένων (ΑΠΔΠΧ 1/2023 και 21/2025-www.dpa.gr την  πρόσφατη νομολογία της ΑΠΔΠΧ

 Σύμφωνα με την  πρόσφατη νομολογία της ΑΠΔΠΧ: “Η εγκατάσταση και λειτουργία του σχετικού συστήματος βιντεοεπιτήρησης είναι νόμιμη, εφόσον, κατ΄ αρχάς, πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις των άρθρων 5 (γενικές αρχές) και 6 (νόμιμη βάση) ΓΚΠΔ. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων (εφεξής, ΕΣΠΔ) εξέδωσε τις κατευθυντήριες γραμμές 3/20193 σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, μέσω συσκευών λήψης βίντεο. Το κείμενο αυτό παρέχει αναλυτική καθοδήγηση για το πώς εφαρμόζεται ο ΓΚΠΔ σε σχέση με τη χρήση καμερών για διαφόρους σκοπούς. Περαιτέρω, οι διατάξεις της Οδηγίας 1/2011 της Αρχής σχετικά με το ζήτημα της χρήσης συστημάτων βιντεοεπιτήρησης για το σκοπό της προστασίας προσώπων και αγαθών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε συνδυασμό με τις ανωτέρω διατάξεις του ΓΚΠΔ. Τη συναφή δε υποχρέωση απόδειξης της νομιμότητας φέρει ο υπεύθυνος επεξεργασίας κατ’ εφαρμογή της αρχής της λογοδοσίας στο πλαίσιο της συμμόρφωσης και τεκμηρίωσης αυτής, η οποία πρέπει να λαμβάνει χώρα σε χρόνο προ της εγκατάστασης και λειτουργίας του συστήματος (βλ. και Απόφαση 43/2019 της Αρχής).

 Ειδικότερα, εφόσον το πεδίο ελέγχου των καμερών συστήματος βιντεοεπιτήρησης εγκατεστημένου σε ιδιωτική οικία περιλαμβάνει χώρους μόνο ιδιωτικούς, τότε η εν λόγω επεξεργασία θεωρείται οικιακή δραστηριότητα (βλ. υπ’ αριθμ. 18 αιτιολογική σκέψη ΓΚΠΔ και άρθρο 3 παρ. 2 της Οδηγίας 1/2011 της Αρχής). Στον αντίποδα, δεν θεωρείται αποκλειστικά προσωπική ή οικιακή δραστηριότητα η λήψη και επεξεργασία εικόνας ή και ήχου με σύστημα βιντεοεπιτήρησης που είναι εγκατεστημένο σε ιδιωτική οικία, όταν το πεδίο ελέγχου της κάμερας περιλαμβάνει εξωτερικούς δημόσιους ή κοινόχρηστους χώρους ή χώρους που ανήκουν σε ιδιοκτησίες άλλων, οπότε και εφαρμόζονται οι αρχές προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως προς το δε ειδικότερο ζήτημα της εγκατάστασης συστήματος βιντεοεπιτήρησης σε συγκροτήματα κατοικιών, καθοδήγηση παρέχει το άρθρο 15 στο Ειδικό Μέρος της προαναφερόμενης με αρ. 1/2011 Οδηγίας της Αρχής. Όπως αναφέρεται στο άρθρο αυτό, η εγκατάσταση συστήματος βιντεοεπιτήρησης σε συγκροτήματα κατοικιών για την ασφάλεια κοινόχρηστων χώρων και των προσώπων που κυκλοφορούν σε αυτούς μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με απόφαση του οργάνου που είναι υπεύθυνο για τη διαχείριση του συγκροτήματος (π.χ. της Γενικής Συνέλευσης της πολυκατοικίας) σύμφωνα με τις διατάξεις του οικείου Κανονισμού, και όχι από κάποιον ένοικο μεμονωμένα, και, εφόσον υπάρχει σύμφωνη γνώμη των δύο τρίτων των ενοίκων της πολυκατοικίας (για τη γνώμη αυτή υπολογίζεται μία ψήφος ανά κατοικημένο διαμέρισμα). Υπεύθυνος επεξεργασίας του συστήματος βιντεοεπιτήρησης είναι η ένωση προσώπων των συνιδιοκτητών που λειτουργεί μέσω της Γενικής Συνέλευσης συνιδιοκτητών του συγκροτήματος και του σχετικού κανονισμού, όπου υφίσταται10. Όπως αναφέρεται ειδικότερα στο άρθρο 15, παρ. 4 της εν λόγω με αρ. 1/2011 Οδηγίας της Αρχής, εγκατάσταση κάμερας από μεμονωμένο ιδιοκτήτη ή ένοικο σε κοινόχρηστο χώρο στάθμευσης της πολυκατοικίας ή του κτιρίου για την επιτήρηση προσωπικού οχήματος, επιτρέπεται υπό τις εξής προϋποθέσεις: α) Να προβλέπεται στον κανονισμό της πολυκατοικίας ή να υπάρχει συναπόφαση των ενοίκων που λαμβάνεται κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, β) Να μην υπάρχει σύστημα βιντεοεπιτήρησης στους χώρους στάθμευσης εγκατεστημένο για λογαριασμό της πολυκατοικίας, γ) Η κάμερα να εστιάζει μόνο στο επιτηρούμενο όχημα και δ) Ο ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης ή ένοικος να τοποθετήσει με δικά του έξοδα σχετική ευδιάκριτη ενημερωτική πινακίδα σε εμφανές σημείο του χώρου στάθμευσης. 7. 8. Συνεπώς, σε περιπτώσεις εγκατάστασης συστήματος βιντεοεπιτήρησης από ιδιώτη σε κοινόχρηστο ή σε ιδιόκτητο χώρο που επιβλέπει άλλους χώρους όπως η πιλοτή πολυκατοικίας, όπου δεν μπορεί να αποκλειστεί η χρήση από τους υπόλοιπους ενοίκους, η χρήση του συστήματος βιντεοεπιτήρησης που επιβλέπει τον κοινόχρηστο χώρο πιλοτής της πολυκατοικίας στον οποίο ο καταγγελλόμενος σταθμεύει το αυτοκίνητο του χωρίς να έχει εξασφαλίσει ότι τηρούνται οι ανωτέρω προϋποθέσεις, όπως αυτές περιγράφονται στην Οδηγία 1/2011 της Αρχής, προσβάλλει υπέρμετρα τα δικαιώματα των προσώπων που κινούνται στον χώρο αυτόν, καθώς ενδέχεται να παρακολουθούνται δραστηριότητες στενά συνδεδεμένες με την προσωπική τους ζωή. Άρα, εφόσον δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προαναφέρθηκαν (του άρθρου 15 παρ. 4 της οδηγίας 1/2011 της Αρχής) η εν λόγω επεξεργασία δεν είναι νόμιμη, καθώς παραβιάζεται το άρθρο 6 παρ. 1 στ’ του ΓΚΠΔ”.